СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚҚА ҚАРСЫ СТАНДАРТТАРЫ

«Хромтау ауданы әкімінің аппараты»
мемлекеттік мекемесі басшысының
2018 жылғы «01» тамыздағы № 129 бұйрығына қосымша
«Хромтау ауданы әкімінің аппараты»
мемлекеттік мекемесінің мемлекеттік қызметкерлердің
мінез-құлықтарына сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарты
1. Жалпы ережелері
1. «Хромтау ауданы әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесінің мемлекеттік қызметкерлердің мінез-құлықтарына сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандарты (бұдан әрі - Стандарт) Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 18 қарашадағы «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Заңының 10 бабына сәйкес рәсімделген және аудан әкімі мен жергілікті атқарушы органның қызметін ақпаратты-талдаулық, ұйымдастырушылық-құқықтық және материалдық-техникалық қамтамасыз етуін жүзеге асыру кезінде туындайтын қоғамдық қарым-қатынастар саласында жемқорлықты алдын-алуға бағытталған ұсынастар жүйесін көрсетеді.
2. Стандарт «Хромтау ауданы әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесінің мемлекеттік қызметкерлердің мінез-құлықтарын тұрақты жемқорлыққа қарсы қалыптастыру үшін арналған, сонымен қатар өз уақытында жемқорлықты әрекеттерді анықтау және олардың жағымсыз зардаптарын болдырмау, қарсы кез-келген мемлекеттік органдары мемлекеттік әкімшілік қызметшілерінің (бұдан әрі - мемлекеттік қызметшілер) сыбайлас жемқорлыққа қарсы төзбеушілікті құндылық және моральдық мінез-құлық жүйесін құру.
3. Стандарттың принциптері:
1) заңдылық;
2) әдептілік;
3) жеке және заңды тұлғалардың заңдық қызығушылықтары мен құқықтарын сақтау және оларды сыбайлас жемқорлық әрекеттерінен қорғау;
4) тараптардың жанжалға түсуіне жол бермеу.
4. Осы мақсатта «Хромтау ауданы әкімінің аппараты» ММ мемлекеттік қызметшілеріне күнделікті қызметінде жүктеледі:
1) Қазақстан Республикасы Президентінің саясатына адал болуы және дәйекті түрде оны өмірде қолдану;
2) Конституцияның талаптарын басшылыққа алып, Қазақстан Республикасының заңдарын және өзге де сыбайлас жемқорлыққа қарсы нормативтік құқықтық актілерін қатаң сақтау;
3) жеке және заңды тұлғалардың құқықтарын қорғау және сақтау, сондай-ақ азаматтардың бостандықтарымен заңды мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету;
4) қоғам мен мемлекет мүддесі үшін, өзінің іс-әрекетімен мемлекеттік биліктің беделін нығайтуға, мемлекеттік қызметке кір келтіретін іс-әрекеттерге жол бермеу;
5) қызметтік міндеттерді атқару кезінде жеке қызығушылық, және сыбайлас жемқорлыққа бой беру, қандай-да бір да сыйлық алу, мүдделер қақтығысының туындағаны туралы тікелей басшысына баяндау;
6) қызметтік міндеттерін орындау кезінде жеке және жаман пиғылдағы мүдделеріне бой бермеу;
7) әріптестері мен басшыларына белгіленген тәртібін бұза отырып, олардың әділ қызметтік шешім қабылдауына әсер ететін заңсыз өтініштер жасау;
8) басқа тұлғалардың сыбайлас жемқорлыққа ынталандырмауына жол бермеу;
9) әріптестеріне, басшыларына және өзгеде лауазымды тұлғаларға сыйлықтар сыйлауға;
10) қызметтік өкілеттігінің орындалуына байланысты сыйлықтар қабылдауға жол бермеу;
11) жариялауға жатпайтын қызметтік пайдалану және басқа ақпаратты мүліктік және мүліктік емес игіліктер мен артықшылықтар алу мақсатында таратпау;
12) жақын туыстық қатынастар (ата-анасы, жұбайы, ағалары, әпкелері, балалары) тікелей бағынышты болатын және есеп беретіндей қызметтік лауазымға тағайындаудан бас тарту;
13) сыбайлас жемқорлыққа қарсы құқық бұзушылықтарды ашу және оған қарсы тұруда белсенділік таныту;
14) белгілі болған сондай-ақ істерді қарау барысын тездету немесе тым кешілдету фактілерін ереу басшылығына дереу баяндау;
15) орындауға қабылданған өкіметтің заңдығына күмәнданған жағдайда дереу жазбаша түрде хабарлау;
16) басшының қызығушылықтың қақтығыстарға қатынасу фактілерінің жоғарғы тұрған басшыларына хабарлау;
17) әріптестерінің сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресу және жоғары құқықтық мәдениетті талап ету, қуаттау;
18) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтардың олардың салдарларын мүдделерін қарама-қайшылығы қақтығыстар орын алу себептерін тұрақты негізге жою;
19) бағытталған кез келген тұлғаға кәсіпкерлік және басқа да қызметкерлер көрсетуге жәрдемдесуден бас тарту;
20) үшінші тұлғалардың мүдделерін немесе іс-әрекеттер жасаудан аулақ болу;
21) басқа да мемлекеттік органдарын ұйымдардың және кәсіпкерлік субъектілер қызметіне заңсыз араласуды жүзеге асыру;
5. Басшыларға өзіне бағынысты тұлғалармен барлық деңгейде қарым – қатынастар ұсынылады:
1) туыстық, жерлестік және жеке басына берілу белгілері бойынша кадрларды іріктеумен орналастыруға жол бермеу, мен берілгендік, меритократия қағидаттарын сақталуын қамтамасыз ету;
2) бағынысты қызметкерлердің қызметтік міндеттері мен өкілеттіктерінің көлемін дәл айқындау;
3) қарамағындағы қызметшілерге еңбек жүктемесін тең емес бөлуге жол бермеу;
4) қызметшілердің олардың қызметіне бағалау кезінде әділеттілік кішіпейілділік таныту және әділдік нәтижелерін қызметіне, сондай-ақ көтермелеу және жаза беру шараларын қолдану кезінде;
5) заңға қайшы келетін, сондай-ақ олардың анық орындай алмайтын өкімдер бермеуге;
6) қызметіне ықпал ету үшін бағынышты мәселелерді шешу кезінде өзінің қызметтік жағдайын пайдаланбау;
7) қарамағындағы қызметкерлерінің сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасауға мәжбүрлемеу;
8) бағынысты қызметшілер және басқа да заңнамасын тарапынан фактілерін болдырмау;
9) өз қызметтік міндеттерін орындау барысында бағынысты мемлекеттік қызметшінің қақтығысын реттеу туындаған кезінде түбегейлі шаралар қолдану;
10) сыбайлас жемқорлықтың алдын алу бойынша түпкілікті шаралар қабылдансын;
11) сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға себептері мен шарттары ықпал ететін бағынысты жою;
12) бағынысты қызметкерлермен құмар ойындарға қатысудан аулақ жүру;
13) бағынысты қызметкерлерге жеке тапсырмалар орындауға жол бермеуге;
6. Мемлекеттік қызметтер көрсету кезінде және заңды мүдделерімен құқықтарын сақтау, жеке және заңды тұлғаларды сыбайлас жемқорлық көріністерінен қорғау кезінде мемлекеттік қызметкерлерге ұсынылады:
1) мемлекеттік қызметті тұтынушы ретінде танылатын халықтың сұранысы негізінде мемлекеттік қызметті көрсету сапасын арттыру жөнінде тұрақты түрде шаралар қабылдау;
2) мемлекеттік қызметтерді алуға арналған өтініштерді қарау кезінде төрешілдікке жол бермеу, оларды белгіленген мерзімде қарау;
3) өтініш берушілермен қызметтік қарым-қатынасқа түспеуге;
4) құқық бұзушылық пен қылмысқа итермелеу фактілері туралы басшылыққа баяндау;
5) мемлекеттік қызмет көрсету туралы өтініштерді автоматтандырылған ақпараттық жүйесіне (олар болған жағдайда) уақытылы енгізу;
6) өтiнiште қойылған мәселелердi шешу құзыретiне кiрмейтiн субъектiге немесе лауазымды адамға келiп түскен өтiнiш субъектiге, лауазымды адамға келiп түскен күнінен бастап үш жұмыс күнiнен кешiктiрiлмейтiн мерзiмде тиiстi субъектiлерге жiберiледi, бұл туралы өтініш берушiге хабарланады.
7) қарау үшiн өзге субъектiлерден, лауазымды адамдардан ақпарат алу не жергiлiктi жерге барып тексеру талап етiлмейтiн жеке және (немесе) заңды тұлғаның өтiнiшi субъектіге, лауазымды адамға келіп түскен күнінен бастап күнтiзбелiк он бес күн iшiнде қаралады;
8) өтiнiштi қарау мерзiмiн субъектiнiң басшысы немесе оның орынбасары ұзартады;
9) егер өтiнiште баяндалған мәселелердi шешу ұзақ мерзiмдi талап етсе, онда өтiнiш түпкiлiктi орындалғанға дейiн қосымша бақылауға қойылады, бұл туралы шешім қабылданған күннен бастап күнтiзбелiк үш күн iшiнде өтініш берушiге хабарланады;
10) өтiнiштерге берiлетiн жауаптар Қазақстан Республикасының заңнамасына сiлтеме жасай отырып, мазмұны бойынша негiзделген және дәлелдi, мемлекеттiк тiлде немесе өтiнiш берiлген тiлде болуға, арыз берушiнiң қабылданған шешiмге шағым жасау құқықтарын түсiндiре отырып, оның дәлелiн жоққа шығаратын немесе растайтын нақты деректердi қамтуға тиiс;
11) жеке тұлғаларды, соның iшiнде заңды тұлғалардың мүддесiн танытушы тұлғаларды, олардың отбасы мүшелерiн субъектiлерге және лауазымды тұлғаларға олардың қызметiн сынап не құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерiн қорғау мақсатында өтiнiш беруiне байланысты қудалаудың жолын кесуге;
12) жеке тұлғалардың, соның iшiнде заңды тұлғаның мүддесiн танытушы тұлғалардың келiсiмiнсiз олардың жеке өмiрi туралы мәлiметтердi немесе мемлекеттiк не заңмен қорғалатын өзге де құпияны құрайтын мәлiметтердi жария етпеуге; жеке тұлғаның жеке басы туралы өтiнiшке қатысы жоқ деректердiң анықталуына жол бермеуге;
13) жеке және заңды тұлғалардың өтiнiштерiн, олардағы сын ескертпелердi талдауға және қорытуға, жұмысты жетiлдiру әрi жеке және заңды тұлғалардың шағымдарын туғызатын себептердi жою мақсатында қоғамдық пiкiрдi зерделеуге.
7. «Хромтау ауданы әкімінің аппараты» ММ заңды және жеке тұлғаларға тексерулер ұйымдастыру кезінде құзыретіне кіретін мемлекеттік қызметшілерге ұсынылады:
1) тексеруді жеке мүддесі немес үшінші жақтың мүддесі үшін жүргізуге жол бермеуге;
2) тексеру субъектілерінің есебінен текеру шараларына жол бермеу;
3) тексерілетін субъектілерге заңсыз талаптар қоймау, тексеру нысанына жатпайтын өтініштер жасамау;
4) тексерілетін субъектіге тексеру нысанына қатысты қажетті ақпаратты ұсыну;
5) Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексінің 140 бабы 3 тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, текесреу нәтижелері туралы тексерілетін субъектіге тексерудің аяқталған күні хабарлауға;
6) кәсіпкерлік қызмет субъектілеріне жеке және пайдакүнемдік мүддесі үшін протекцияға жол бермеуге;
7) тексерілетін субъектілерден тексеру нысанына жатпайтын құжаттарды талап етпеуге;
8. Ұйымдастыру, кадр жұмысы бойынша іріктеу және орналастыру кезінде мемлекеттік қызметшілердің басшыларына ұсынылады:
1) меритократия қағидатын басшылыққа алады;
2) тағайындау материалдары уақытының сақталуын және бақылауға белгіленген қарау мерзімі сақтау;
3) мемлекеттік қызметке қабылдау кезінде негізгі міндеттері, салынатын тыйымдар мен шектеулер туралы түсіндіру.
9. Мемлекеттік қызметшілердің мінез-құлқының іс-әрекеттерді орындау жөнінде лауазымды міндеттерін тікелей факторы:
1) құқықтар мен міндеттерді жүзеге асыру;
2) Хромтау ауданы әкімі аппаратының міндеттері мен функцияларына сәйкес өз міндеттерін орындамағаны (тиісінше орындамағаны) үшін жауаптылық;
3) бекітілген лауазымдық міндеттеріне сәйкес басқарушылық және өзге де мәселелер бойынша шешімдер қабылдау;
4) нормативтік құқықтық актілердің жобаларын дайындауға және (немесе) жобаларды басқару және басқа да шешімдер.
10. Өз табыстары, шығыстары туралы, мүлкі және мүліктік сипаттағы міндеттемелері, сондай-ақ табыстар туралы мәліметтер шығыстар туралы, жұбайының және кәмелетке толмаған балалардың мүлкі және мүліктік сипаттағы міндеттемелері туралы толық ақпарат ұсыну:
1) азаматтың мемлекеттік қызметке кіру кезінде көрсетілген мәліметтерді немесе қасақана дәйексіз немесе толық емес мәліметтер табыс етпеу мемлекеттік қызметке қабылдаудан бас тартуға негіз болады.
11. Аппарат басшысы өздеріне бағынысты мемлекеттік қызметшілердің сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасамауына, және оардың арасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы жұмыстардың жағдайына тікелей жауаптылықта болады.
12. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стандартын дұрыс орындамау немесе орындамау үшін тәртіптік немесе материалдық жауапкершілікке тарту тек әрекет ететін Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес белгіленеді.
Егер де Сіз, сыбайласжемқорлық көріністері мен және сыбайлас жемқорлыққа жағдай туғызатын құқық бұзушылықтармен кездескен жағдайда, онда келесідей әрекет етуге құқығыныз бар:
1) Өтініш жазу және Маресьев көшесі 93 мекен-жайында орналасқан Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Ақтөбе облысы бойынша департаментінің 030019 индексі бойынша пошталық мекен-жайына жіберу,72-83-36 немесе 72-83-31 телефондарына қоңырау шалу;
2) Өтініш жазу және Хромтау қаласы, Горький көшесі, 9, 11 кабинеті мекен-жайы бойынша орналасқан «Хромтау ауданы әкімінің аппараты» ММ жеке және заңды тұлғалар өтініштеріне арналған жәшігіне салу;
3) Өтініш жазу және «Хромтау ауданы әкімінің аппараты» ММ пошталық мекен-жайына жіберу, индекс 031100, мекен-жайы Хромтау қаласы, Горький көшесі, 9;
4) Өтініш жазу және «Хромтау ауданы әкімінің аппараты» ММ hromtau-akimat@mail.ru электрондық мекен-жайына жіберу
5) «Хромтау ауданы әкімінің аппараты» ММ 21-933 нөмері бойынша сенім телефонына хабарласу